آخرین فیش‌ها:
قالب: ندارد
عنوان: اسلام و تفاوت های جنسیتی
نویسنده: ندارد
مترجم: ندارد
ناشر: ندارد
شماره صفحه: 16- 15- 14
دیدگاه اسلام راجع به خواستگاری و پیشنهاد ازدواج

در توضیح دیدگاه اسلام راجع به این مسأله، ابتدا باید بین دو مفهوم خواستگاری و پیشنهاد ازدواج تفکیک کنیم. خواستگاری عموماً جنبه تشریفاتی دارد و به‌طور معمول پس از آشنایی و توافق اولیه طرفین صورت می‌گیرد. بنابراین به نظر نمی‌رسد رسم خواستگاری نقش قابل توجهی در بروز مشکلات یاد شده داشته باشد، بلکه عمومیت این رسم در فرهنگ‌های مختلف از وجود نیازهای متفاوت در زن و مرد حکایت دارد، نیازهایی که باعث می‌شوند اقدام به خواستگاری و پرداخت هدایا به طرف مقابل همواره از طرف مرد و بستگان او صورت گیرد و بدون شک، این رویه در حفظ احترام و حیثیت زن کاملاً مؤثر است. اسلام نیز هرچند برای رسم مزبور جنبه الزامی قائل نشده، ولی سیره پیامبر و معصومانu  و هم‌چنین عموم مسلمانان بیانگر تأیید آن به عنوان یک اولویت است.

اما مسئله پیشنهاد اولیه ازدواج به توضیح نسبتاً متفاوتی نیاز دارد. در اینجا نیز تفاوت‌های طبیعی به‌ویژه تفاوت نیازهای جنسی زن و مرد نقشی اساسی ایفا می‌کنند و موجب می‌شوند در بیشتر موارد، مردان پیشنهاد دهنده ازدواج باشند. با وجود این، اسلام با پیشنهاد ازدواج از سوی زن یا بستگان وی مخالفتی نکرده است، بلکه در برخی شرایط حتی می‌توان آن را اقدامی پسندیده و یا واجب قلمداد کرد. در متون دینی شواهد قولی و عملی متعددی بر این ادعا می‌توان یافت، در قرآن کریم به داستان ازدواج حضرت موسی  با دختر شعیب u که پیشنهاد اولیه آن از سوی پدر دختر صورت گرفت، اشاره شده است.

هم‌چنین برحسب آنچه در منابع تاریخی و روایی آمده، پیشنهاد ازدواج پیامبر گرامیe با حضرتخدیجه  ابتدا از سوی خدیجه مطرح شده است که برخی تاریخ‌نویسان این پیشنهاد را بدون واسطه و برخی دیگر آن را با واسطه زنی دیگر دانسته‌اند. از این گذشته، در روایت معتبری آمده است: « زنی نزد پیامبرe آمد و عرض کرد: مرا به ازدواج کسی درآور. حضرت فرمود: چه کسی خواسته این زن را برآورده می‌کند؟ پس مردی برخاست و عرض کرد: ای رسول خدا! من…» . در روایت معتبر دیگری نیز می‌خوانیم: «امام صادق u درباره زن غیرباکره‌ای که به مردی پیشنهاد ازدواج می‌دهد، فرمود: او اختیار خودش را دارد…» ناگفته نماند که در آثار علمای اهل سنت نیز به جواز پیشنهاد ازدواج از سوی بستگان زن تصریح شده است.

بنابراین الگوی پیشنهاد ازدواج از سوی زن یا بستگان او از نظر دینی قابل دفاع است. افزون بر این، همان‌گونه که شواهد دینی یاد شده به روشنی دلالت دارند، این الگو می‌تواند در شکل‌های مختلف پیشنهاد مستقیم زن، پیشنهاد از سوی خانواده یا بستگان نزدیک او و پیشنهاد از سوی دوستان یا افراد واسطه دیگر بروز کند و بدیهی است که با تلفیق این الگو با مکانیسم واسطه‌گری که در متون دینی بسیار بر آن تأکید شده است، بخش مهمی از موانع فرهنگی یاد شده، برطرف خواهد شد، به‌ویژه آنکه پیشرفت وسایل ارتباط جمعی، امکان ارتقای کمی و کیفی شیوه‌های واسطه‌گری را نیز فراهم کرده است.

Powered by WP Bannerize